Hormonal Sızanaqlar

Hormonal Sızanaqlar nədir?

Hormonal Sızanaqlar, reproduktiv hormonların dəyişməsi nəticəsində yaranan sızanaqlar üçün termindir. Hormonal Sızanaqlar, yetkinlik dövründə açıq və qapalı iltihabsız komedonlardan (qara və ağ nöqtələr) tutmuş ağrılı kistalara qədər dəyişən sızanaqlarla müşahidə olunur. Hormonal Sızanaqlar məsamələri bağlayan və sızanaqlara səbəb olan sebumun (dəri vəzilərindəki yağlı maddə) həddindən artıq istehsalı ilə əlaqələndirilir. Hormonal Sızanaqlar, yetkin sızanaqlar olaraq da bilinir, 20-50 yaş arası yetkinlərə təsir edir. Hormonal Sızanaqlar çox vaxt qaçınılmaz olsa da, gələcəkdə onların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq üçün müalicə edilə bilər.

Hormonal Sızanaqlar kimə təsir edir?

Hormonal Sızanaqlar həm kişilərə, həm də qadınlara təsir edir. Ancaq əksər hallarda qadınlarda, xüsusilə hamilə qadınlarda və menopozda olan qadınlarda müşahidə olunur.

Hormonal Sızanaqların səbəbi

Hormonal Sızanaqlar, hormonal dəyişikliklər dərinin istehsal etdiyi yağ miqdarını artırdıqda inkişaf edir. Bu yağ dərinin tüklərin böyüdüyü məsamələri (tük follikulları) bağlayır. Yağla dolan məsamə iltihablandığı və ya bakteriyaya yoluxduğu zaman sızanaqlar meydana gəlir.

Dörd əsas amil hormonal sızanaqlara səbəb olur:

• həddindən artıq yağ (sebum) istehsalı
• tük follikulları yağ və ölü dəri hüceyrələri ilə tıxanır
• bakteriya
• iltihab

Hormonal Sızanaqların ümumi səbəbləri:

• stress
• keyfiyyətsiz yuxu
• saç və dəriyə qulluq məhsulları
• qadınlarda hormon səviyyələrinin dəyişməsi (menstruasiya, hamiləlik, menopoz və ya doğuşa nəzarət həblərinin istifadəsinin dayandırılması)
• kişilərdə testosteron müalicəsi
• genetik meyl
• dərman preparatlarının yan təsiri (steroidlərin)
• polikistik yumurtalıq sindromu, yumurtalıqların digər xəstəlikləri və metabolik şərtlər

Hamiləlik zamanı Hormonal Sızanaqlar

Hamiləlik zamanı hormonal dalğalanmalar sızanaqlara səbəb ola bilər. Hamiləlik irəlilədikcə sızanaqlar yaxşılaşır. Hamiləlik dövründə yerli retinoidlər, salisilik turşu və izotretinoin də daxil olmaqla bir neçə müalicə variantından uzaq durmaq məsləhətdir. Hamiləlik zamanı müşahidə edilən hormanl sızanaqları azaltmaq və aradan qaldırmaq üçün ən təhlükəsiz sızanaq müalicəsi ilə bağlı dermatoloqla məsləhətləşmək tövsiyə olunur.

Menopoz zamanı Hormonal Sızanaqlar

Menopoz zamanı estrogen səviyyələri azalır, bu da yağ vəzlərinin genişlənməsinə və daha çox sebum istehsalına səbəb olur.

Hormonal Sızanaqların simptomları

Hormonal sızanaqlar üz, boyun, çiyinlər, sinə və kürəkdə əmələ gəlir. Bu, çox güman ki, bu nahiyələrdə yağ vəzlərinin çox olması ilə əlaqədardır. Yetkinlik dövründə sızanaqlar burun, çənə və alında müşahidə olunur. Yetkinlərdə sızanaqlar adətən yanaqların aşağısında və çənədə görünür. Hormonal Sızanaqlar iltihablı, qırmızı və ağrılı ola bilən sızanaqlara (səpgilərə) səbəb olur. 

Hormonal Sızanaqlar aşağıdakı səpgi növləri kimi müşahidə oluna bilər:

• ağ və ya qara qabarcıqlar
• papulalar
• pustulalar
• kistik sızanaqlar

Hormonal Sızanaqlar üçün risk faktorları

Hormonal Sızanaqların yaranmasına səbəb olmasa belə, sızanaqların vəziyyətini ağırlaşdıran risk faktorları:

• stress
• çirklənmə
• yüksək rütubət
• sızanaqları sıxmaq və ya zədələmək
• balanssız qidalanma (xüsusən karbohidrat və şəkər)

Hormonal Sızanaqlar zamanı diaqnoz

Hormonal Sızanaqların diaqnozu, sızanaqların fiziki müayinəsi və təsir edən amillərin qiymətləndirilməsi ilə təcrübəli dermatoloq tərəfindən qoyulur.

Qiymətləndiriləcək amillərə daxildir:

• daimi istifadə edilən dəriyə qulluq məhsulları
• stress və yuxu rejimi
• istifadə edilən dərman preparatları
• hormonal dəyişikliklər

Hormonal Sızanaqların müalicə üsulları

Hormonal Sızanaqların müalicəsi üçün bir dermatoloq tərəfindən təyin olunmuş hərtərəfli müalicə planı vacibdir. Dermatoloq oral terapiyaya əlavə olaraq yerli müalicədə təyin edəcəkdir.

Yerli dərmanlar

Hormonal Sızanaqlar üçün istifadə edilən yerli dərman preparatları:

• Retinoidlər və retinoidlərə bənzər dərmanlar. Retinoik turşuları və ya tretinoin orta dərəcədə sızanaqlar üçün faydalıdır.
• Antibiotiklər. Bunlar artıq dəri bakteriyalarını öldürməklə, qızartı və iltihabı azaltmaqla işləyir.
• Azelaik turşusu və salisilik turşusu. Azelaik turşusu maya tərəfindən istehsal olunan təbii bir turşudur. Antibakterial xüsusiyyətlərə malikdir. 
• Dapson. Dapsone 5% gel gündə iki dəfə iltihablı sızanaqlar üçün, xüsusən də sızanaqları olan qadınlarda tövsiyə olunur. 

Ağızdan alınan dərmanlar

• Antibiotiklər. Adətən sızanaqların müalicəsi üçün ilk seçim tetrasiklin (minosiklin, doksisiklin) və ya makroliddir (eritromisin, azitromisin). Makrolid, hamilə qadınlar və 8 yaşdan kiçik uşaqlar da daxil olmaqla, tetrasiklin qəbul edə bilməyən insanlar üçün bir seçim ola bilər.
• İzotretinoin. İzotretinoin A vitamininin törəməsidir. Orta və ya şiddətli sızanaqları digər müalicələrə cavab verməyən pasiyentlər üçün təyin oluna bilər.

Kosmetoloji proseduralar

Dermatoloq, bəzi pasiyentlərə aşağıdakı müalicələri tək başına və ya dərmanlarla birlikdə təyin edə bilər.

• İşıq terapiyası
• Kimyəvi pilinq
• Çiistka (dərinin təmizlənməsi)
• Steroid inyeksiyası

Hormonal Sızanaqların profilaktikası

Hormonal Sızanaqların yaranma riskini azaltmaq üçün edə biləcəyiniz bir neçə üsul var:

• Stressi azaltmaq, daha keyfiyyətli yuxu və balanslı qidalanmaq kimi həyat tərzinizdə dəyişikliklər edin.
• Məsamələri bağlamayan dəriyə qulluq məhsulları istifadə edin.
• Davamlı sızanaqlar üçün etibar etdiyiniz dermatoloq həkimlə müalicə variantlarını müzakirə edin.

Hormonal Sızanaqlar üçün təbii yolla müalicə üsulları

Hormonal Sızanaqlar üçün təbii yolla müalicə üsulları iltihabəleyhinə və antibakterial xüsusiyyətlərə malikdir və bunlara daxildir:

• Reyhan (Ocimum basilicum) iltihabı azaltmağa və ya qarşısını almağa kömək edə bilər. Ot və ya efir yağı kimi qəbul edilə və ya krem ​​kimi yerli istifadə edilə bilər.
• Bir araşdırma göstərdi ki, gündəlik yaşıl çay istifadə etdikdə 856 milliqram epigallocatechin gallate dozası təmin edilir. Yaşıl çayda olan antioksidant ağız, burun və çənə ətrafındakı sızanaqlara kömək edə bilər.
• Çiy kartof yüz illərdir ki, infeksiya və iltihabı aradan qaldırmaq üçün istifadə edilmişdir. Onlar antibakterial xüsusiyyətlərə malik olan fenolik birləşmələrin yaxşı mənbəyidir.
• Çay ağacı yağı (Melaleuca alternifolia) – Ən azı 5% çay ağacı yağı olan gellər, 5% benzoil peroksid tərkibli losyonlar qədər təsirli ola bilər, baxmayaraq ki, çay ağacı yağı daha yavaş təsir göstərə bilər. Mümkün yan təsirlərə kiçik qaşınma, yanma, qızartı və quruluq daxildir, bu da Rozasea (Çəhrayı Sızanaq) xəstəliyi olan insanlar üçün tövsiyə edilmir.

Hormonal Sızanaq problemim varsa nə etməliyəm?

Hormonal Sızanaq probleminiz varsa, qiymətləndirmə və müvafiq müalicə üçün mümkün